Kliknij

Statystyka aborcyjna w Polsce

1

W czasie gdy media huczą o (nie)stosowaniu klauzuli sumienia w odniesieniu do zabiegu aborcji oraz o tzw. deklaracji wiary podpisanej przez niektórych lekarzy, warto przywołać kilka ciekawych danych statystycznych dotyczących społecznych poglądów na temat prawa aborcyjnego w Polsce oraz doświadczeń aborcyjnych Polskich kobiet, w oparciu o względnie niedawne badania CBOS.

Dane są, moim zdaniem, niezmiernie ciekawe, choć celem niniejszej notki nie jest ich interpretacja, lecz raczej poddanie pod rozwagę Szanownych Czytelników :)

1. Społeczne poglądy na prawo aborcyjne

Według badania CBOS opublikowanego w grudniu 2012 r. poglądy społeczne na obecnie obowiązujące prawo aborcyjne wyglądają następująco[1]: 

  • połowa ankietowanych (49%) poparła aborcyjne status quo uznając, że zapisy obowiązującej ustawy nie wymagają̨ zmian. Jedna trzecia respondentów (34%) opowiedziała się̨ za złagodzeniem obecnego prawa, a tylko nieliczni (9%) – za jego zaostrzeniem[2]
  • Nawet wśród elektoratu PiS dominuje przekonanie o braku potrzeb zmian obowiązującego prawa aborcyjnego (64% respondentów opowiedziało się za utrzymaniem obowiązujących przepisów, 18% za ich zaostrzeniem)[3]. Przekonanie o potrzebie liberalizacji dominuje tylko w elektoracie SLD (51%).
  • Większość Polaków popiera legalność́ aborcji w sytuacjach, w których zezwala na nią̨ obecne prawo[4]. I tak akceptacja aborcji wyraźnie przeważa wśród ankietowanych w następujących sytuacjach[5]:
    • 81% – jeśli ciąża zagraża życiu matki (11% przeciw)
    • 78% – gdy ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego  (13% przeciw)
    • 71% – gdy zagrożone jest zdrowie matki (18% przeciw)
    • 61% – gdy wiadomo, że dziecko urodzi się̨ upośledzone (23% przeciw).
  • Opinie negatywne przeważają z kolei znacznie w odniesieniu do aborcji z tzw. przyczyn społecznych: gdy kobieta jest w trudnej sytuacji materialnej (73% – przeciw; 16% – za), osobistej (74% – przeciw; 13% – za) lub po prostu nie chce mieć dziecka (75% – przeciw; 14% – za)[6].
  • Przyzwolenie na aborcję w sytuacjach uprawniających do jej dokonania zazwyczaj nieznacznie częściej deklarują̨ mężczyźni, osoby lepiej wykształcone, respondenci żyjący w dużych miastach i mający mniej niż 55 lat. Nieco inaczej rozkładają̨ się opinie na temat legalności usunięcia uszkodzonego płodu – sprzeciw wobec takiego prawa ponadprzeciętnie często wyrażają̨ osoby w wieku od 18 do 24 lat (36%)[7].
  • Co ciekawe jednocześnie z innego badania CBOS wynika, że 75% Polaków twierdzi, iż przerywanie ciąży jest zawsze złe i nigdy nie może być́ usprawiedliwione[8].
    • Jak podsumowuje CBOS: „Duże zmiany w zakresie deklarowanych norm zaszły również̇ w ostatnich trzech latach. W tym czasie istotnie wzrosło przede wszystkim przyzwolenie na antykoncepcję, nieuczestniczenie w wyborach, uprawianie seksu przed zawarciem małżeństwa, homoseksualizm oraz życie w związku bez ślubu. Największy od 2010 roku wzrost krytycyzmu dotyczy natomiast (…) przede wszystkim, przerywania ciąży (…)[9].

2. Doświadczenia aborcyjne Polek

Według szacunków CBOS, dokonanych w oparciu o badania terenowe, na  kilku losowych próbach kobiet w łącznej liczbie 3576[10]:

  • W ciągu całego swojego życia, aborcji dokonała „nie mniej niż co czwarta, ale też nie więcej niż co trzecia dorosła Polka. W skali całego społeczeństwa daje to od 4,1 do 5,8 mln kobiet[11]
  • Odsetek kobiet, które usunęły ciąże jest wyraźnie wyższy wśród kobiet starszych. Symboliczną granicę stanowi wiek 35 lat. Wśród kobiet w wieku 25-34 lata „zaledwie” 15% choć raz w życiu dokonało aborcji, podczas gdy wśród kobiet w wieku 55-64 lata było to aż 42%[12].
  • Poza respondentkami starszymi, co najmniej jednokrotne przerwanie ciąży częściej deklarują̨ kobiety gorzej wykształcone, niezadowolone ze swojej sytuacji materialnej, mające prawicowe poglądy i praktykujące religijnie, przede wszystkim rzadko, nieregularnie[13]
  • Aborcja a religia i poglądy polityczne:
    • Ciąże usunęło 28% kobiet, które biorą udział w praktykach religijnych co najmniej raz w tygodniu. Taki sam odsetek aborcji zanotowano wśród kobiet praktykujących religijnie kilka razy w tygodniu. Jednak najczęściej (36% badanych) na usunięcie ciąży decydowały się Polki  biorące udział w praktykach religijnych kilka razy w roku[14].
    • Dla porównania, wśród kobiet, które w ogólnie nie uczestniczą w praktykach religijnych było to 18%.
    • Największy odsetek usuniętych ciąż (36%) miał miejsce wśród kobiet o poglądach prawicowych. Najmniejszy (27%) wśród Polek o lewicowej orientacji politycznej[15].
    • Choć jak konkluduje CBOS: „Obie zależności nie noszą jednak znamion relacji przyczynowo-skutkowych – ich obecność jest w znacznej mierze wtórna wobec wieku ankietowanych[16]

 

Komunikaty z przytaczanych badań są dostępne na stronie internetowej CBOS (dostęp 10 czerwca 2014 r.).


[1] Opinie o prawie aborcyjnym, komunikat z badań CBOS, Warszawa, grudzień 2012, BS/160/2012, oprac. N. Hirsz, źródło: http://badanie.cbos.pl/details.asp?q=a1&id=4740 (dostęp 10 czerwca 2014 r.).

[2] Tamże, s. 1.

[3] Tamże, tabela 1, s. 2.

[4] Tamże, s. 2-3.

[5] Tamże, rys. 2, s. 2-3

[6] Tamże, rys. 2, s. 3.

[7] Tamże, s. 4.

[8] Wartości i normy, komunikat z badań CBOS, Warszawa, sierpień 2013, BS/111/2013, źródło: http://badanie.cbos.pl/details.asp?q=a1&id=4869 (dostęp 10 czerwca 2014 r.).

[9] Tamże, s. 7.

[10] Doświadczenia aborcyjne Polek, komunikat z badań CBOS, Warszawa, maj 2013, BS/60/2013, źródło: http://badanie.cbos.pl/details.asp?q=a1&id=4818 (dostęp 10 czerwca 2014 r.)

[11] Tamże, s. 6.

[12] Tamże, tabela 1, s. 6-7.

[13] Tamże, s. 7.

[14] Tamże, tabela 1, s. 7.

[15] Tamże, tabela 1, s. 7.

[16] Tamże, s. 8.

Udostępnij.

O Autorze

1 komentarz

Napisz komentarz


− 7 = jeden