Kliknij

Zakres prawa do wyrażenia zgody podmiotów uprawnionych do jej udzielenia – praktyczne tabelaryczne opracowanie

0

Prawo do wyrażenia przez pacjenta zgody w opinii niektórych autorów stanowi fundamentalne prawo pacjenta oraz przejaw zwiększającej się jego autonomii oraz odchodzenia od paternalistycznego modelu w stosunkach pacjent-lekarz. Przedmiotowe prawo zostało zagwarantowane co do zasady pacjentowi, wyłącznemu dysponentowi tego dobra i zostało uregulowane głównie w Rozdziale 5 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, art. 32  i nast. ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz art. 15 ust. 1 Kodeksie Etyki Lekarskiej. Zapewnienia realizacji tego prawa można dochodzić na drodze karnej, cywilnej i administracyjnej oraz pozasądowej odpowiedzialności pracowników medycznych – zawodowej i dyscyplinarnej.

Niemniej jednak, prawo do wyrażenia zgody, w określonych ustawowo przypadkach, może posiadać również przedstawiciel ustawowy lub opiekun faktyczny pacjenta bądź też właściwy sąd opiekuńczy. Stanowi to jednak, wyjątek od generalnej zasady, iż pacjent jest jedynym dysponentem tego dobra, a tym samym wyłącznym podmiotem uprawnionym do decydowania o ewentualnym podjęciu czynności lekarskich względem niego.

Dlatego też, z uwagi na szereg unormowań dotyczących podmiotów uprawnionych do wyrażenia zgody i przedmiotu tejże zgody, poniżej zamieszczam tabelaryczne opracowanie, które to mam nadzieję, że będzie stanowiło przejrzyste podsumowanie przedmiotowej tematyki.

 

Pacjent

 

Przedmiot zgody

 

Podmioty uprawnione do wyrażenia zgody*

 

 

 

 

 

 

 Pacjent małoletni, który nie ukończył 16 lat.

 

 

  1. tylko badania

 

 

  1. Przedstawiciel ustawowy/opiekun faktyczny.

 

  1. Jeżeli brak przedstawiciela ustawowego/opiekuna faktycznego pacjenta lub porozumienie z ww. podmiotami nie jest możliwe – lekarz może przeprowadzić badanie bez ich zgody.

 

 

  1. inne świadczenia zdrowotne

 

  1. Przedstawiciel ustawowy.

 

  1. Sąd opiekuńczy – brak przedstawiciela ustawowego pacjenta lub porozumienie się z nim nie jest możliwe.

 

 

 

 

 

 

 

Pacjent małoletni, między 16 a 18 rokiem życia.

 

 

 

 

 

 

  1. tylko badania

 

 

 

  1. Przedstawiciel ustawowy/opiekun faktyczny i pacjent (zgoda kumulatywna).

 

  1. W przypadku rozbieżności między wolą pacjenta i przedstawiciela ustawowego/opiekuna faktycznego wymagane jest zezwolenie – sądu opiekuńczego.

 

 

 

  1. inne świadczenia zdrowotne

 

 

  1. Przedstawiciel ustawowy i pacjent (zgoda kumulatywna).

 

  1. W przypadku rozbieżności między wolą pacjenta i przedstawiciela ustawowego wymagane jest zezwolenie – sądu opiekuńczego.

 

 

 

 

 

 

 

Pacjent pełnoletni, zdolny do świadomego wyrażenia woli

 

 

 

 

 

  1. tylko badanie

 

 

 

 

 

 

  1. Pacjent (zgoda wyłączna).

 

 

       2.    inne

              świadczenia  

              zdrowotne

 

 

  1. Pacjent (zgoda wyłączna).

 

 

 

 

 

 

Pacjent pełnoletni niezdolny do świadomego wyrażenia woli

 

 

  1. tylko badanie

 

 

 

  1. Przedstawiciel ustawowy/opiekun faktyczny.

 

  1. Jeżeli brak przedstawiciela ustawowego/opiekuna faktycznego pacjenta lub porozumienie z ww. podmiotami nie jest możliwe – lekarz może przeprowadzić badanie bez ich zgody.

 

 

  1. inne świadczenia zdrowotne

 

  1. Przedstawiciel ustawowy.

 

  1. Sąd opiekuńczy – brak przedstawiciela ustawowego pacjenta lub porozumienie się z nim nie jest możliwe.

 

 

 

 

 

 

 

Pacjent dotknięty zaburzeniami psychicznymi, dysponujący dostatecznym rozeznaniem

 

1. tylko badania

 

 

 

 

  1. Przedstawiciel ustawowy/opiekun faktyczny i pacjent (zgoda kumulatywna).

 

  1. W przypadku rozbieżności między wolą pacjenta i przedstawiciela ustawowego wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego.

 

 

 

2. inne świadczenia zdrowotne

 

  1. Przedstawiciel ustawowy i pacjent (zgoda kumulatywna).

 

  1. W przypadku rozbieżności między wolą pacjenta i przedstawiciela ustawowego wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pacjent dotknięty zaburzeniami psychicznymi, nie dysponujący dostatecznym rozeznaniem

 

 

 

  1. tylko badanie

 

 

 

 

  1. Przedstawiciel ustawowy/ opiekun faktycznych.

 

  1. Jeżeli brak przedstawiciela ustawowego/opiekuna faktycznego pacjenta lub porozumienie z ww. podmiotami nie jest możliwe – lekarz może przeprowadzić badanie bez ich zgody.

 

 

 

 

 

  1. inne świadczenia zdrowotne

 

 

 

 

  1. Przedstawiciel ustawowy/opiekun faktyczny.

 

  1. Sąd opiekuńczy – brak przedstawiciela ustawowego lub porozumienie się z nim nie jest możliwe.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, dysponująca dostatecznym rozeznaniem

 

 

 

 

  1. tylko badanie

 

 

 

 

 

  1. Przedstawiciel ustawowy/**opiekun faktyczny i pacjent (zgoda kumulatywna).

 

  1. W przypadku rozbieżności między wolą pacjenta i przedstawiciela ustawowego/opiekuna faktycznego wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego.

 

 

 

 

  1. inne świadczenia zdrowotne

 

  1. Przedstawiciel ustawowy i pacjent (zgoda kumulatywna).

 

  1. W przypadku rozbieżności między wolą pacjenta i przedstawiciela ustawowego wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego.

 

 

 

 

 

 

 

 

Osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, nie dysponująca całkowitym rozeznaniem

 

 

 

  1. tylko badanie

 

 

 

  1. Przedstawiciel ustawowy/ opiekun faktyczny

 

  1. Jeżeli brak przedstawiciela ustawowego/opiekuna faktycznego pacjenta lub porozumienie z ww. podmiotami nie jest możliwe – lekarz może przeprowadzić badanie bez ich zgody.

 

 

  1. inne świadczenia zdrowotnego

 

 

  1. Przedstawiciel ustawowy/opiekun faktyczny.

 

  1. Sąd opiekuńczy – brak przedstawiciela ustawowego pacjenta lub porozumienie się z nim nie jest możliwe.

 

 

 * Kolejność podmiotów uprawnionych do wyrażenia zgody nie jest przypadkowa. Podmiot widniejący w punkcie 1, wskazuje, iż co do zasady od niego wymagana jest zgoda, a w przypadku niemożności jej otrzymania, następuje odesłanie do kolejnego podmiotu uszeregowanego w punkcie 2.

 ** Doradca tymczasowy, ustanowiony w toku postępowania o orzeczenie ubezwłasnowolnienia z art. 548 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) jest przedstawicielem ustawowym osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie. Natomiast osoba dla której ustanowiono doradcę tymczasowego, zgodnie z art. 549 ww. ustawy ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych na równi z osobą ubezwłasnowolnioną częściowo, tak więc doradca tymczasowy może być również jednym z podmiotów uprawnionych do wyrażenia zgody na podęcie określonych czynności medycznych względem pacjenta.

 Źródło: opracowanie własne.

Udostępnij.

O Autorze

Napisz komentarz